Ek kesin teminat: fiyat farkı artışının %6'sı ve hakedişten kesilmesi
Ek kesin teminat nedir? Fiyat farkının sözleşme bedelinde yarattığı artışın %6'sı; hakedişten kesilerek de karşılanabilir. 4735 sayılı Kanun 12. madde.
İçindekiler
Ek kesin teminat, fiyat farkı ödenmesi öngörülerek ihale edilen işte, fiyat farkı olarak ödenecek bedelin sözleşme bedelinde yarattığı artışın %6'sı oranında alınan teminattır. Fiyat farkı ödenen bir işte, ödenen fiyat farkı sözleşme bedelini büyütür; teminat da onunla birlikte büyür. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 12. maddesi bu artış için ek kesin teminat ister ve teminatın hakedişlerden kesinti yapılarak da karşılanabileceğini söyler. Bu yazıda maddenin lafzını, kesin teminattan farkını, hakediş hakediş işleyen bir örnek hesabı ve kontrol listesini bulacaksınız.
Ek kesin teminat nedir? (4735 m.12)
Önce çıkış noktası: kesin teminatın kendisi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 43. maddesinde düzenlenir. Maddenin birinci fıkrası şöyledir:
4734 m.43/1 Madde 43- Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır.
Ek kesin teminat ise 4735 sayılı Kanun'un 12. maddesindedir:
4735 m.12 Madde 12- (Değişik: 30/7/2003-4964/44 md.) Fiyat farkı ödenmesi öngörülerek ihale edilen işlerde fiyat farkı olarak ödenecek bedelin, sözleşme bedelinde artış meydana gelmesi halinde bu artış tutarının % 6 'sı oranında teminat olarak kabul edilen değerler üzerinden ek kesin teminat alınır. Fiyat farkı olarak ödenecek bedel üzerinden hesaplanan ek kesin teminat hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle de karşılanabilir.
Maddeden dört kural çıkar:
- Kapsam: fiyat farkı ödenmesi öngörülerek ihale edilen işler.
- Taban ve oran: fiyat farkı olarak ödenecek bedelin sözleşme bedelinde meydana getirdiği artış; oran bu artış tutarının %6'sı.
- Biçim: ek kesin teminat teminat olarak kabul edilen değerler üzerinden alınır.
- Kesinti yolu: fiyat farkı üzerinden hesaplanan ek kesin teminat hakedişlerden kesinti yapılarak da karşılanabilir. "De" bağlacı bunu teminat vermenin yanında ikinci bir yol yapar.
İki teminatın farkı zamanlamadadır: kesin teminat ihale bedeli üzerinden, sözleşmenin yapılmasından önce alınır; ek kesin teminat ise sözleşme uygulanırken, fiyat farkı ödendikçe doğar.
Ek kesin teminat nasıl hesaplanır: hakediş hakediş örnek
Örnek bir iş üzerinden görelim. Tutarların tamamı kurgusaldır. İhale bedeli 24.500.000,00 TL; fiyat farkı ödenmesi öngörülmüş. Kesin teminat sözleşmeden önce alınır:
| Kalem | Taban (TL) | Oran | Teminat (TL) |
|---|---|---|---|
| Kesin teminat (4734 m.43/1) | 24.500.000,00 | %6 | 1.470.000,00 |
İş ilerledikçe hakedişlerde fiyat farkı ödenir. Her ödemenin sözleşme bedelinde yarattığı artış için %6 oranında ek kesin teminat doğar:
| Hakediş | Ödenen fiyat farkı (TL) | Ek kesin teminat = %6 × fiyat farkı (TL) | Kümülatif ek kesin teminat (TL) |
|---|---|---|---|
| 1. hakediş | 50.000,00 | 3.000,00 | 3.000,00 |
| 2. hakediş | 120.000,00 | 7.200,00 | 10.200,00 |
| 3. hakediş | 80.000,00 | 4.800,00 | 15.000,00 |
| Toplam | 250.000,00 | 15.000,00 |
Kesinti yolu seçilirse her hakedişte ilgili tutar hakedişten kesilerek teminat karşılanır: 2. hakedişte ödenen 120.000,00 TL fiyat farkı için hakedişten 7.200,00 TL kesilir. Kesinti yolu seçilmezse aynı tutar teminat olarak kabul edilen bir değerle verilir. Üç hakedişin sonunda işteki toplam teminat 1.470.000,00 + 15.000,00 = 1.485.000,00 TL olur.
Kendi rakamlarınızla denemek için kayıt gerektirmeyen Kesin Teminat Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz: ödenen fiyat farkı toplamını girdiğinizde ek kesin teminatı da hesaplar. Kesin teminatın dayanağını ve iki teminatın künyesini kesin teminatın dayanağı yazımızda karşılaştırdık.
Kesinfiyat'ta ek kesin teminat kesintisi
- Gereken teminat tek tabloda. Teminatlar ekranı sözleşme (ihale) bedeli üzerinden kesin teminatı, kümülatif fiyat farkı üzerinden ek kesin teminatı ve toplam gereken teminatı yan yana gösterir.
- Oran projeden gelir. Ek kesin teminat oranı projenin kesinti yapılandırmasındadır; varsayılanı %6'dır.
- Kesinti hakedişte hesaplanır. Hakedişte fiyat farkı pozitifse kesintiler arasında "Ek Kesin Teminat Kesintisi" satırı yer alır: fiyat farkı × ek kesin teminat oranı.
- Teminat kaydı kendiliğinden açılır. Hakedişin fiyat farkı onaylandığında ek kesin teminat kaydı oluşur. Hakedişte kesinti satırı varsa teminat nakit olarak kaydedilir ve doğrudan aktif olur; kesinti satırı yoksa teminat, mektubun yüklenmesini bekleyen taslak olarak açılır.
- Fiyat farkı sıfır ya da eksiyse ek kesin teminat kesintisi ve kaydı oluşmaz.
Kontrol listesi: ek kesin teminatı doğru hesapladınız mı?
Kendi işinizi şu sorularla denetleyebilirsiniz:
- İş, fiyat farkı ödenmesi öngörülerek mi ihale edildi?
- Kesin teminat ihale bedeli üzerinden %6 oranında ve sözleşmenin yapılmasından önce alındı mı?
- Her fiyat farkı ödemesinin sözleşme bedelinde yarattığı artış için %6 oranında ek kesin teminat hesaplandı mı?
- Ek kesin teminat teminat olarak kabul edilen değerler üzerinden mi alındı, yoksa hakedişlerden kesinti yapılarak mı karşılandı? Seçilen yol belgelerde açık mı?
- Hakedişlerdeki ek kesin teminat kesintilerinin toplamı, ödenen fiyat farkı toplamının %6'sına kuruşu kuruşuna eşit mi?
Kaynakça
- 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, m.12 "Ek kesin teminat" (Değişik: 30/7/2003-4964/44 md.). Kabul: 5/1/2002; Resmî Gazete: 22/1/2002, sayı 24648.
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, m.43/1 "Kesin teminat". Kabul: 4/1/2002; Resmî Gazete: 22/1/2002, sayı 24648.
- Resmî konsolide metinler: mevzuat.gov.tr, MevzuatMetin/1.5.4735 (işlenen son değişiklik: 7579 sayılı Kanun, yürürlük 22/5/2026) ve MevzuatMetin/1.5.4734.
- Erişim tarihi: 25/9/2026.
