Yapım işlerinde all risk sigortası ne zaman yapılır? İşe başlamadan kesin kabule (4735 m.9)

Yapım işlerinde all risk sigortası diye anılan sigortayı 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu yükleniciye zorunlu tutar ve iki döneme böler (m.9): işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı; geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar ise genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta. Kanun "all risk" ifadesini kullanmaz; sigortanın kapsamını ihale dokümanı belirler ve bu şartlar sözleşmede yazılır (m.7/(r)). Bu yazıda maddenin lafzını, iki dönemin takvimde nasıl okunduğunu gösteren bir örneği ve poliçenizi denetlemeniz için bir kontrol listesini bulacaksınız.

Yapım işlerinde sigorta zorunlu mu? (4735 m.9)

Sigorta yükümlülüğü 4735 sayılı Kanun'un "İş ve işyerinin sigortalanması" başlıklı 9. maddesindedir. Madde 20/11/2008 tarihli ve 5812 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik hâliyle tek fıkradır (4735 m.9):

Yapım işlerinde yüklenici; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.

Sigortanın şartları sözleşmenin kendisinde de yer alır; Kanun'un "Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar" başlıklı 7. maddesi bunu sayar:

m.7 Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

m.7/(r) r) Yapım işlerinde iş ve işyerinin sigortalanması ile yapı denetimi ve sorumluluğuna ilişkin şartlar.

Sigortanın iki dönemi: işe başlamadan geçici kabule, geçici kabulden kesin kabule

Madde süreyi takvim günüyle değil, iki olayla tanımlar. Birinci dönem işe başlamayla açılır, geçici kabulle kapanır; ikinci dönem geçici kabulle açılır, kesin kabulle kapanır:

Sonuç olarak dönemlerin bitişi olaya bağlıdır: geçici kabul sözleşmedeki bitiş tarihinden sonra yapılırsa birinci dönem de o güne kadar sürer; kesin kabul gecikirse ikinci dönem de uzar. Geçici kabulün nasıl yapıldığını geçici kabul komisyonu yazımızda, kesin teminatın bu iki kabulde nasıl iade edildiğini kesin teminat iadesi yazımızda anlattık.

Örnek: poliçe sözleşmedeki bitiş tarihinde biterse ne olur?

İşe 15.09.2026'da başlanan, süresi 390 gün olan bir yapım işini ele alalım. Sözleşmeye göre iş 09.10.2027'de bitiyor. Tarihlerin tamamı kurgusaldır.

Poliçe sözleşmedeki bitiş tarihine göre kurulduğunda, işin uzaması birinci dönemin sonunu ileri iter: 4735 m.9 sigortayı geçici kabul tarihine kadar istediği için 10.10.2027 ile 20.12.2027 arasındaki 72 gün de kapsanmalıdır. Aynı şekilde ikinci dönemin poliçesi kesin kabul gerçekleşene kadar yürürlükte kalmalıdır.

Bitiş tarihini kendi işiniz için görmek isterseniz kayıt gerektirmeyen İş Süresi Hesaplama aracını kullanabilirsiniz: araç, yer teslim tarihi ve sözleşme süresinden planlanan bitişi, onaylı süre uzatımlarıyla uzayan bitişi hesaplar.

Kesinfiyat'ta sigorta belgeleri

Kesinfiyat'ta sigorta belgeleri hakediş sihirbazının Evrak adımında izlenir.

• İki zorunlu kalem vardır. "All-Risk Sigorta Poliçesi (+zeyilname)" ilk hakedişte tam, sonrakilerde ilk sayfa olarak; "All-Risk Sigortası Borcu Yoktur Yazısı" ilk ve her hakedişte istenir. İkisi de aslı gibidir kaşeli belge olarak işaretlidir.
• Her hakediş kendi belgesini ister. Bu iki kalem önceki hakedişten devralınmaz; her dönem yeniden yüklenir.
• Eksik zorunlu evrak onayı durdurur. Hakediş onaylı hakedişe geçerken zorunlu bir kalem eksikse işlem "Ödeme onaylanamaz" uyarısıyla reddedilir ve eksik kalemin adı sayılır; geçmek için gerekçe yazmak gerekir.
• Poliçenin dönemini siz denetlersiniz. Evrak adımı belgenin yüklenip yüklenmediğini gösterir; poliçenin hangi tarihleri kapsadığını aşağıdaki kontrol listesiyle siz denetlersiniz.

Kontrol listesi: poliçeniz kesin kabule kadar kapsıyor mu?

• Poliçe işe başlama tarihinden itibaren yürürlükte mi?
• Birinci dönemin poliçesi geçici kabul tarihine kadar uzanıyor mu, yoksa sözleşmedeki bitiş tarihinde mi bitiyor?
• İş süre uzatımıyla ya da geçici kabulün gecikmesiyle uzadıysa poliçe de aynı güne kadar uzatıldı mı?
• Poliçe deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetleri ve hırsızlık, sabotaj gibi riskleri kapsıyor mu?
• Kapsam ihale dokümanında belirtilen şekle uyuyor mu?
• Geçici kabulden sonra genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yapıldı mı ve kesin kabule kadar sürüyor mu?
• Sigortanın şartları sözleşmede yazılı mı (m.7/(r))?

Kaynakça

• 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, m.7 "Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar" ve m.9 "İş ve işyerinin sigortalanması" (Değişik: 20/11/2008-5812/33 md.). Kabul: 5/1/2002; Resmî Gazete: 22/1/2002, sayı 24648; Düstur: Tertip 5, Cilt 42.
• Resmî konsolide metin: mevzuat.gov.tr, MevzuatMetin/1.5.4735. Metne işlenen son değişiklik: 7579 sayılı Kanun (Ek m.2, yürürlük 22/5/2026).
• Erişim tarihi: 10/10/2026.