Fiyat farkı endeks tablosu: grup mu, seçilmiş sınıf mı? (CPA 2008)
Fiyat farkının Endeks Tablosu nedir, CPA 2008 kodları nasıl okunur? 24 seçilmiş sınıfın listesi ve grup ile sınıf farkını gösteren gerçek veri örneği.
İçindekiler
Yapım işlerinde fiyat farkı hesabının Endeks Tablosu, TÜİK'in yurt içi üretici fiyat endeksi (2003=100) için yayımladığı CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur; ilanı 1 Eylül 2025 ve sonrası olan ihalelerde buna CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosu da eklenir. Seçilmiş sınıflar tablosu 24 sınıf taşır. İhale dokümanında bir katsayı için 23.51 Çimento gibi dört haneli bir sınıf belirlenmişse endeks o sınıfın sütunundan, 23.5 gibi bir grup belirlenmişse grubun sütunundan okunur; iki sütun çoğu zaman aynı oranı vermez. Bu yazıda tanımı, kodların okunuşunu, 24 sınıfın listesini, grup ile sınıf farkını TÜİK'in Eylül 2026 verisiyle gösteren bir örneği ve bir kontrol listesini bulacaksınız.
Endeks Tablosu nedir? (Esaslar m.4/1-(k))
Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların tanımlar maddesi, bugünkü metniyle şöyledir:
m.4/1-(k) k) (Ek bent: 24.02.2022-31760 R.G./1. md.; yürürlük: 26.03.2022) Endeks Tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi (2003=100) CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosunu (Ek ibare: 30/07/2025-32971 R.G./1.md.; yürürlük: 01/09/2025) ve yurt içi üretici fiyat endeksi (2003=100) CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosunu,
Bentteki ikinci tablo 30/7/2025 tarihli değişiklikle eklendi. 2022 tarihli metinde bent burada bitiyordu:
m.4/1-(k), 2022 metni k) (Ek bent: 24.02.2022-31760 R.G./1. md.; yürürlük: 26.03.2022) Endeks Tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi (2003=100) CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosunu,
Aynı değişiklik, katsayı ailelerinin endeks bentlerine “sayılar ile bunların alt endekslerindeki” ibaresini de ekledi. Metalik olmayan mineral ürünlerinin (b1) bendi buna örnektir:
m.5/(4)-(b) b) Ço, Çn: Metalik olmayan mineral ürünleri için, Endeks Tablosunun 23 numaralı “Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünleri”, 23.1 numaralı “Cam ve Cam Ürünleri”, 23.2 numaralı “Ateşe Dayanıklı Ürünler”, 23.3 numaralı “Kilden İnşaat Malzemesi”, 23.4 numaralı “Diğer Porselen ve Seramik Ürünler”, 23.5 numaralı “Çimento, Kireç ve Alçı”, 23.6 numaralı “Betondan, Çimentodan ve Alçıdan Eşyalar”, 23.7 numaralı “Taş (Kesilmiş, Şekil Verilmiş ve Tamamlanmış)”, 23.9 numaralı “Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler” sütunundaki (Ek ibare: 30/07/2025-32971 R.G./2.md.; yürürlük: 01/09/2025) sayılar ile bunların alt endekslerindeki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,
Bu eklerin hangi ihalelere uygulanacağını geçiş hükmü söyler:
GEÇİCİ MADDE 3- (Ek madde: 30/07/2025-32971 R.G./5.md.; yürürlük: 01/09/2025) (1) İlanı veya duyurusu bu maddeyi ihdas eden Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan ihalelerde fiyat farkı esasları, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Esaslara göre yürütülür.
Yani ilanı veya duyurusu 1/9/2025'ten önce yapılmış bir ihalede fiyat farkı, ilan tarihinde yürürlükte olan Esaslara göre yürür; o metinde seçilmiş sınıflar tablosu ve alt endeks ibaresi yoktur. Kamu İhale Kurumu değişikliği duyururken bu yeniliği şöyle özetledi: “Mal ve hizmet alımları ile yapım işi sözleşmelerinin fiyat farkı hesabında, mevcut endekslere ilave olarak TÜİK tarafından yayımlanan 24 adet yeni alt endeksin kullanımına imkân sağlanmıştır.”
CPA 2008 kodları nasıl okunur: kısım, bölüm, grup ve sınıf
Endeks Tablosundaki her sütun, CPA 2008 ürün sınıflamasının bir koduna karşılık gelir. TÜİK'in künyesine göre yurt içi üretici fiyat endeksi madencilik ve taş ocakçılığı, imalat, elektrik ve gaz ile su temini kısımlarını kapsar. Kodun uzunluğu, satırın sınıflamadaki düzeyini gösterir:
| Düzey | Kod biçimi | Örnek (TÜİK adıyla) | Hangi tabloda |
|---|---|---|---|
| Kısım | harf | C · İmalat | kısım, bölüm ve gruplar tablosu |
| Bölüm | iki hane | 23 · Metalik olmayan diğer mineral ürünler | kısım, bölüm ve gruplar tablosu |
| Grup | iki hane ve bir ondalık | 23.5 · Çimento, kireç ve alçı | kısım, bölüm ve gruplar tablosu |
| Sınıf | iki hane ve iki ondalık | 23.51 · Çimento | seçilmiş sınıflar tablosu (yalnız seçilen 24 sınıf) |
Grup, kodu aynı başlayan sınıfları kapsar: 23.5 “Çimento, kireç ve alçı” grubunun içinde 23.51 “Çimento” ile 23.52 “Kireç ve alçı” vardır. Bu yüzden grubun oranı, içindeki tek bir sınıfın oranından farklı çıkabilir. Altı sınıfta ise iki sayı aynıdır: seçilmiş sınıflar tablosundaki 16.10, 19.20, 20.30, 23.70, 24.10 ve 24.20 sütunları, tablonun başladığı Ocak 2003'ten bu yana her ay kendi gruplarıyla (16.1 · 19.2 · 20.3 · 23.7 · 24.1 · 24.2) aynı sayıyı taşır.
Seçilmiş sınıflar tablosunda hangi 24 sınıf var?
TÜİK'in Eylül 2026 tarihli “Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar” tablosundaki sınıflar ve 5. maddenin dördüncü fıkrasında sayılan katsayı ailelerine göre yerleri:
| Sınıf | TÜİK adı | Grubu | Katsayı ailesi · m.5/(4) | Not |
|---|---|---|---|---|
| 16.10 | Kereste, biçilmiş ve planyalanmış | 16.1 | b5 · bent (e) | her ay 16.1 grubuyla aynı sayı |
| 16.22 | Birleştirilmiş parke yer döşemeleri | 16.2 | b5 · bent (e) | seri Aralık 2016'dan |
| 16.23 | Diğer inşaat doğrama ve marangozluk ürünleri | 16.2 | b5 · bent (e) | seri Aralık 2016'dan |
| 19.20 | Rafine petrol ürünleri | 19.2 | b4 · bent (d) | her ay 19.2 grubuyla aynı sayı |
| 20.30 | Boya, vernik ve benzeri kaplayıcı maddeler ile matbaa mürekkepleri ve macunlar | 20.3 | sayılan ailelerin dışında | her ay 20.3 grubuyla aynı sayı |
| 22.21 | Plastik levhalar, tabakalar, tüpler ve profiller | 22.2 | sayılan ailelerin dışında | |
| 23.31 | Seramik karo ve kaldırım taşları | 23.3 | b1 · bent (b) | |
| 23.32 | Tuğla, karo ve inşaat malzemesi, fırınlanmış kilden | 23.3 | b1 · bent (b) | |
| 23.51 | Çimento | 23.5 | b1 · bent (b) | |
| 23.52 | Kireç ve alçı | 23.5 | b1 · bent (b) | |
| 23.63 | Hazır beton | 23.6 | b1 · bent (b) | |
| 23.70 | Taş (kesilmiş, şekil verilmiş ve tamamlanmış) | 23.7 | b1 · bent (b) | her ay 23.7 grubuyla aynı sayı |
| 23.99 | Başka yerde sınıflandırılmamış metalik olmayan diğer mineral ürünler | 23.9 | b1 · bent (b) | seri Aralık 2013'ten |
| 24.10 | Ana demir-çelik ve ferro alaşımlar | 24.1 | b2 · bent (c) | her ay 24.1 grubuyla aynı sayı |
| 24.20 | Tüp, boru, içi boş profiller ve ilgili bağlantı parçaları, çelikten | 24.2 | b2 · bent (c) | her ay 24.2 grubuyla aynı sayı |
| 24.42 | Alüminyum | 24.4 | b2 · bent (c) | |
| 24.43 | Kurşun, çinko ve kalay | 24.4 | b2 · bent (c) | seri Aralık 2017'den |
| 24.44 | Bakır | 24.4 | b2 · bent (c) | |
| 27.32 | Diğer elektronik ve elektrik telleri ile kabloları | 27.3 | sayılan ailelerin dışında | |
| 28.12 | Akışkan gücü ile çalışan ekipmanlar | 28.1 | c · bent (g) | |
| 28.14 | Diğer musluk ve valfler | 28.1 | c · bent (g) | |
| 28.22 | Kaldırma ve taşıma ekipmanları | 28.2 | c · bent (g) | |
| 28.25 | Soğutma ve havalandırma donanımları, evde kullanılanlar hariç | 28.2 | c · bent (g) | |
| 28.92 | Maden, taş ocağı ve inşaat makineleri | 28.9 | c · bent (g) |
Listedeki 20.30, 22.21, 27.32 sınıfları, 5. maddenin dördüncü fıkrasında sayılan b1, b2, b4, b5 ve c ailelerinin hiçbirine ait değildir. İşçilik (a) bendinde alt endeks ibaresi yoktur; akaryakıt (b3) EPDK fiyatına bağlıdır.
Grup mu, sınıf mı: aynı ay, farklı oran (örnek hesap)
Aşağıdaki değerler TÜİK'in Eylül 2026 tarihli iki tablosundan alınmıştır. Temel ay Eylül 2025, güncel ay Eylül 2026; oran, güncel endeksin temel endekse bölümüdür. Her satırda grup ile aynı aileden bir sınıf yan yana:
| Aile | Grup | Grup oranı | Sınıf | Sınıf oranı | Fark |
|---|---|---|---|---|---|
| b1 | 23.5 · Çimento, kireç ve alçı | 1,285223 | 23.51 · Çimento | 1,289561 | +0,43 puan |
| b1 | 23.3 · Kilden inşaat malzemesi | 1,248521 | 23.32 · Tuğla, karo ve inşaat malzemesi, fırınlanmış kilden | 1,195662 | −5,29 puan |
| b1 | 23.6 · Betondan, çimentodan ve alçıdan eşyalar | 1,243313 | 23.63 · Hazır beton | 1,251826 | +0,85 puan |
| b2 | 24.4 · Değerli ana metaller ve diğer demir dışı metaller | 1,615265 | 24.42 · Alüminyum | 1,384846 | −23,04 puan |
| b5 | 16.2 · Ahşap, mantar, hasır ve örgü malzemesinden (saz, saman vb.) ürünler | 1,275233 | 16.23 · Diğer inşaat doğrama ve marangozluk ürünleri | 1,252482 | −2,28 puan |
| c | 28.9 · Diğer özel amaçlı makineler | 1,173691 | 28.92 · Maden, taş ocağı ve inşaat makineleri | 1,149008 | −2,47 puan |
Fark bazen küçük, bazen büyüktür. 24.4 grubunun adı, değerli metalleri de kapsadığını söyler; alüminyum sınıfı bu dönemde grubun gerisinde kaldı. Hangi sütunun kullanılacağını, ihale dokümanında o katsayı için belirlenen endeks gösterir:
m.5/(6) 6) (Değişik fıkra: 24.02.2022-31760 R.G./2. md.; yürürlük: 26.03.2022) İdare tarafından, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde sabit katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur.
Örnek: tuğla. Kurgusal bir birim fiyat işinde ihalenin ilanı 2 Eylül 2025'te yapılmış, ihale 30 Eylül 2025'te gerçekleşmiş olsun. Temel endeks ihale ayının, yani Eylül 2025'in sayısıdır:
m.4/1-(ı) ı) (Değişik bent: 24.02.2022-31760 R.G./1. md.; yürürlük: 26.03.2022) Temel endeks: İhale tarihinin içinde bulunduğu aya, çerçeve anlaşma ihalelerinde ise münferit sözleşme için teklif vermeye davetin yapıldığı tarihin içinde bulunduğu aya ait Endeks Tablosundaki sayıyı, akaryakıt ürünlerinden EPDK tarafından fiyatı yayımlananlar için EPDK’nın internet sayfasında yayımlanan ihale tarihindeki, çerçeve anlaşma ihalelerinde ise münferit sözleşme için teklif vermeye davetin yapıldığı tarihteki satış fiyatını,
Uygulama ayı Eylül 2026, o ayda gerçekleşen iş tutarı (An) 2.000.000,00 TL, metalik olmayan mineral ürünlerinin katsayısı b1 = 0,20 olsun. İhale dokümanı b1 için 23.32 sınıfını belirlemişken hesap 23.3 grubuyla yapılırsa:
| b1 için kullanılan sütun | Eylül 2025 | Eylül 2026 | Oran | b1 katkısı (0,20 × oran) |
|---|---|---|---|---|
| 23.3 · Kilden inşaat malzemesi | 3.665,48 | 4.576,43 | 1,248521 | 0,2497042 |
| 23.32 · Tuğla, karo ve inşaat malzemesi, fırınlanmış kilden | 6.141,19 | 7.342,79 | 1,195662 | 0,2391324 |
Diğer katsayılar ve endeksler iki hesapta da aynı olduğundan Pn yalnız b1 katkısı kadar değişir: 0,2391324 − 0,2497042 = −0,0105718. Fiyat farkındaki etkisi An × B × ΔPn = 2.000.000,00 × 0,90 × (−0,0105718) = −19.029,24 TL. Yanlış sütun, tek bir katsayıda bile hakedişe girecek tutarı değiştirir.
Kendi katsayı setinizle denemek için ücretsiz Fiyat Farkı Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz: her harf için seriyi seçip ağırlığı girersiniz, araç endeks değerlerini kendisi doldurur. Temel ve güncel endeksin hangi aydan alındığını temel endeks ve güncel endeks yazımızda anlattık; grup ve bölüm serilerinin aylık değerlerini Fiyat Endeksleri sayfamızda bulabilirsiniz.
Kesinfiyat'ta seçilmiş sınıflar
- Tarihe göre açılır. Katsayı seçicisi, ilanı (ilan tarihi girilmemişse ihalesi) 1 Eylül 2025 ve sonrası olan işlerde ailelerin dört haneli sınıflarını da listeler; daha eski işlerde yalnız bölüm ve gruplar görünür. Kurulum ekranındaki rejim rozeti bu durumda “dört haneli alt endeksler de seçilebilir” notunu gösterir.
- 24 sınıfın hepsi bağlanabilir. 18 sınıf kendi koduyla listelenir (ör. 23.51 Çimento, 23.32 Tuğla). Kalan altı sınıf (16.10, 19.20, 20.30, 23.70, 24.10, 24.20) grup koduyla seçilir; bu sınıfların sayısı her ay kendi grubuyla aynıdır.
- Her harf kendi ailesinden seçer. b1'in seçicisinde 23 ailesinin bölüm, grup ve sınıfları, b2'de 24, b4'te 19, b5'te 16, c'de 28 ailesi listelenir. b6 (diğer malzemeler) seçicisinde yurt içi üretici fiyat endeksi serileri, aynı tarih koşuluyla dört haneli sınıflar dahil, listelenir.
- Kaynak TÜİK tablosu. TÜİK seçilmiş sınıfları TCMB'nin EVDS sistemine aktarmadığı için Kesinfiyat bu serilerin aylık değerlerini TÜİK'in bülten tablosundan alır.
Kontrol listesi: endeksi doğru sütundan aldınız mı?
- İhale dokümanında her katsayı için belirlenen endeksin kodunu ve adını kontrol ettiniz mi (m.5/(6))?
- Dokümanda dört haneli bir sınıf yazıyorsa değeri seçilmiş sınıflar tablosundan, grup ya da bölüm yazıyorsa kısım, bölüm ve gruplar tablosundan aldınız mı (m.4/1-(k))?
- İhalenin ilanı veya duyurusu 1/9/2025'ten önceyse seçilmiş sınıf ve alt endeks kullanmadığınızdan emin misiniz (Geçici m.3)?
- 24.10 ile 24.1 gibi aynı sayıyı taşıyan altı çift dışında grup ile sınıfın farklı sayı verdiğini dikkate aldınız mı?
- Temel endeksi ihale ayının, güncel endeksi uygulama ayının satırından aldınız mı (m.4/1-(ı) ve (ç))?
- Değerleri TÜİK'in yayımladığı tablodan, ilgili ayın satırından ve doğru sütundan okudunuz mu?
Kaynakça
- 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar, m.4/1-(ı), (k), m.5/(4)-(b), m.5/(6) ve Geçici m.3. Karar 2013/5217, Resmî Gazete 31/8/2013, sayı 28751.
- Değişiklikler: Karar 2022/5202, Resmî Gazete 24/2/2022, sayı 31760 (yürürlük 26/3/2022) · Karar 2025/10132, Resmî Gazete 30/7/2025, sayı 32971 (yürürlük 1/9/2025). Hangi bent ve ibarelerin değiştiği alıntılardaki şerhlerde yazılıdır.
- Resmî Gazete nüshaları: 31/8/2013 tarihli ilk metin (2013/5217 sayılı Karar) · 24/2/2022 değişikliği (5202 sayılı Karar) · 30/7/2025 değişikliği (10132 sayılı Karar).
- TÜİK, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, Eylül 2026 (Haber Bülteni 58034, 5/10/2026). Tablolar: “Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar” ve “Yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri”.
- TÜİK, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi metaverisi (veri künyesi): sektörel kapsam ve CPA 2008 sınıflaması; aynı bülten sayfasının “Metaveri” bölümü.
- Kamu İhale Kurumu, Kamu İhale Mevzuatında Değişiklik Duyurusu, 30/7/2025.
- Bağlantılar ve erişim tarihi: 5/10/2026.
