Revize iş programı: süre uzatımında geçmiş ödenek neden dondurulur?
Süre uzatımında revize iş programı düzenlenir. İlanı 1 Eylül 2025 ve sonrası olan işte uzatıma sebep olan tarihten önceki aylık ödenek değiştirilemez.
İçindekiler
Revize iş programı, mücbir sebep ya da sözleşmenin ifasının idareden kaynaklanan nedenlerle gecikmesi yüzünden yükleniciye süre uzatımı verildiğinde düzenlenir. İlanı 1 Eylül 2025 ve sonrasında yapılan işlerde Fiyat Farkı Esasları'nın 7. maddesinin dördüncü fıkrası bir sınır koyar: süre uzatımına sebep olan durumun ortaya çıktığı tarihten önceki döneme ait aylık ödenek dağılımı değiştirilemez. Fiyat farkı, iş kalemlerinin revize programa göre gerçekleştirilmesi gereken aya göre hesaplanır; revize programa yüklenicinin kusuruyla uyulmazsa iki ayın endeksinden düşük olanı esas alınır.
Yani dondurulan, revizyonun yapıldığı güne kadar geçen aylar değil, uzatıma sebep olan durumun ortaya çıktığı tarihten önceki dönemdir. Aşağıda kuralın iki metnini, bir ödenek tablosu örneğini ve fiyat farkında hangi ayın endeksinin alındığını anlatıyoruz.
Revize iş programı nedir, hangi durumlarda yapılır? (Esaslar m.7)
İş programı, sözleşmeden sonra hazırlanıp idarenin onayına sunulan ve ödeneklerin aylara dağılımını da gösteren belgedir (Fiyat Farkı Esasları m.7/(1)):
(1) Sözleşme imzalandıktan sonra iş kalemlerinin, aylık imalatın, ihzaratın ve yıllık ödenekler ile bunların aylara dağılımını gösteren ayrıntılı bir iş programı hazırlanarak idarenin onayına sunulur.
Revize iş programı ise süre uzatımının sonucudur. 2025 metni ne zaman düzenleneceğini, geçmişin neresine dokunulamayacağını ve fiyat farkının nasıl hesaplanacağını aynı fıkrada söyler (Esaslar m.7/(4), değişik fıkra: Resmî Gazete 30/7/2025-32971, yürürlük 1/9/2025):
(4) 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebep hallerinin gerçekleşmesi veya sözleşmenin ifasının idareden kaynaklanan nedenlerle gecikmesi nedeniyle yükleniciye süre uzatımı verilmiş olması halinde, revize iş programı düzenlenir. Revize iş programında, süre uzatımına sebep olan durumun ortaya çıktığı tarihten önceki döneme ait aylık ödenek dağılımında değişiklik yapılamaz. Gerçekleştirilmesi gereken aya göre iş kalemleri ya da iş grupları için uzatılan süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak fiyat farkı hesaplanır. Bu kapsamda revize edilen iş programına yüklenicinin kusuru nedeniyle uyulmadığı takdirde ikinci fıkraya göre işlem yapılır.
Hangi işe uygulanacağını Esasların geçici 3. maddesi belirler: ilanı ya da duyurusu 1 Eylül 2025'ten önce yapılmış ihalelerde, ilan tarihinde yürürlükte olan Esaslar uygulanır.
7. maddenin beş fıkrası birlikte okunmalı; revize iş programı dördüncü fıkradadır:
| fıkra | konu |
|---|---|
| m.7/(1) | İş programı ve ödeneklerin aylara dağılımı; idarenin onayına sunulur |
| m.7/(2) | Yüklenicinin kusuruyla iş programına uyulmazsa, gereken ay ile fiilî ayın endeksinden düşük olanı |
| m.7/(3) | Havanın çalışmaya uygun olmadığı dönemde izinle çalışma ya da programdan fazla imalat: fiilen yapıldığı ay |
| m.7/(4) | Süre uzatımında revize iş programı; sebepten önceki aylık ödenek dağılımı değişmez |
| m.7/(5) | İdarenin talebi olmadan programdan fazla iş: fiilen yapıldığı ay |
1 Eylül 2025 öncesi ve sonrası: m.7/4'ün iki metni
1 Eylül 2025'ten önceki metin süre uzatımında fiyat farkını revize programa bağlıyordu, ama geçmiş ödenek için bir kural koymuyordu (Esaslar m.7/(4), 1 Eylül 2025'ten önceki metin):
(4) 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebep hallerinin gerçekleşmesi veya sözleşmenin ifasının idareden kaynaklanan nedenlerle gecikmesi nedeniyle yükleniciye süre uzatımı verilmiş olması halinde, gerçekleştirilmesi gereken aya göre iş kalemleri ya da iş grupları için uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak fiyat farkı hesaplanır. Bu kapsamda revize edilen iş programına yüklenicinin kusuru nedeniyle uyulmadığı takdirde ikinci fıkraya göre işlem yapılır.
İki metin arasındaki fark yalnız bu fıkradadır; 7. maddenin diğer dört fıkrası aynı kaldı:
| Önceki metin (ilan 1.9.2025'ten önce) | 2025 metni (ilan 1.9.2025 ve sonrası) | |
|---|---|---|
| Revize iş programı | Fiyat farkı "bu süreye göre revize edilen iş programına" göre; düzenleneceği ayrıca yazılmaz | "revize iş programı düzenlenir" |
| Geçmiş ödenek | Hüküm yok | Sebebin ortaya çıktığı tarihten önceki aylık ödenek dağılımı değiştirilemez |
| Fiyat farkı | "uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak" | "uzatılan süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak" |
| Revize programa uyulmazsa | Yüklenicinin kusuruyla ise ikinci fıkra (düşük endeks) | Aynı |
Fiyat farkı cümlesindeki "uzatılan süre içinde ve bu süreye göre" ibaresi "uzatılan süreye göre" oldu; metin bunun sonucunu ayrıca açıklamaz. Kurala göre hesapta esas olan, revize programdaki gerçekleştirilmesi gereken aydır.
Geçmiş ödenek neden dondurulur, hangi aylar değişmez?
2025 metni gerekçe yazmaz, sonucu yazar: revize program, uzatıma sebep olan durum ortaya çıkmadan önceki döneme ait aylık ödenek dağılımını değiştiremez. Bu tarihten sonraki dağılım uzatılan süreye göre değişebilir. Revizyonun hangi gün yapıldığı sınırı belirlemez.
Örnek (kurgusal tutarlar). İlanı Ekim 2025'te yapılmış, fiyat farkı öngörülen bir işin iş programı Ocak–Ağustos 2026, toplam 8.000.000 TL. 1 Nisan 2026'da ortaya çıkan sel nedeniyle idare iki ay süre uzatımı veriyor, iş Ekim 2026'da bitecek. Revize program Mayıs 2026'da hazırlansa da Nisan dağılımı değiştirilebilir; dondurulan, sebebin ortaya çıktığı 1 Nisan'dan önceki dönemdir:
| ay | ilk program (TL) | revize program (TL) | |
|---|---|---|---|
| Ocak 2026 | 500.000,00 | 500.000,00 | değişmez (sebepten önce) |
| Şubat 2026 | 700.000,00 | 700.000,00 | değişmez (sebepten önce) |
| Mart 2026 | 900.000,00 | 900.000,00 | değişmez (sebepten önce) |
| Nisan 2026 | 1.100.000,00 | 600.000,00 | yeniden dağıtıldı |
| Mayıs 2026 | 1.300.000,00 | 500.000,00 | yeniden dağıtıldı |
| Haziran 2026 | 1.300.000,00 | 800.000,00 | yeniden dağıtıldı |
| Temmuz 2026 | 1.200.000,00 | 1.000.000,00 | yeniden dağıtıldı |
| Ağustos 2026 | 1.000.000,00 | 1.100.000,00 | yeniden dağıtıldı |
| Eylül 2026 | — | 1.000.000,00 | yeniden dağıtıldı |
| Ekim 2026 | — | 900.000,00 | yeniden dağıtıldı |
| Toplam | 8.000.000,00 | 8.000.000,00 |
Ocak, Şubat ve Mart değişmez. Nisan'dan itibaren kalan 5.900.000 TL uzatılan süreye göre yeniden dağıtılır. Uzatılan sürenin kaç gün olduğunu ve yeni bitiş tarihini İş Süresi Hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.
Revize iş programına göre fiyat farkı hesabı
Fiyat farkı, her iş kalemi için revize programa göre gerçekleştirilmesi gereken ayın endeksleriyle hesaplanır. Revize programa yüklenicinin kusuruyla uyulmazsa m.7/(4)'ün son cümlesi ikinci fıkraya gönderir (Esaslar m.7/(2)):
(2) Herhangi bir aya ait iş programına yüklenicinin kusuru nedeniyle uyulmadığı takdirde, daha sonraki aylarda yapılacak imalatlarda, imalat miktarı iş programına uygun hale gelinceye kadar, fiyat farkı hesaplanırken, iş programına göre gerçekleştirilmesi gereken ayın endeksi ile işin fiilen gerçekleştirildiği ayın endeksinden düşük olanı esas alınır.
Örnek (gerçek endeksler). İlk programda Haziran 2026'da yapılması gereken bir kalem, revize programda Ağustos 2026'ya kaydı. Fiyat farkı artık Ağustos 2026 endeksleriyle hesaplanır. Yüklenici kendi kusuruyla kalemi Eylül 2026'da yaparsa, Ağustos ile Eylül endeksinden düşük olanı alınır. Tabloda yalnız Yİ-ÜFE Genel'i örnek seri olarak gösteriyoruz:
| durum | esas alınan ay | Yİ-ÜFE Genel |
|---|---|---|
| İlk programa göre gereken ay | Haziran 2026 | 5.552,52 |
| Revize programa göre gereken ay | Ağustos 2026 | 5.781,74 |
| Kusurla fiilen yapıldığı ay | Eylül 2026 | 5.901,26 |
| Esas alınan (m.7/2: düşük olanı) | Ağustos 2026 | 5.781,74 |
Değerler TÜİK'in yayımladığı Yİ-ÜFE Genel (2003=100) serisidir: Haziran 2026, Ağustos 2026 ve Eylül 2026 endekslerini ay sayfalarında, serinin tamamını Yİ-ÜFE Genel endeks sayfasında görebilirsiniz. İki ayın endeksini Endeks Değişimi Hesaplama aracında karşılaştırabilirsiniz. Fiyat farkı katsayısının (Pn) bütün katsayılarla nasıl kurulduğunu fiyat farkı formülü yazımızda, güncel endeksin hangi aydan alındığını temel endeks ve güncel endeks yazımızda anlattık. Fiyat farkı öngörülmeyen işte süre uzatımının sonucu farklıdır: Esaslar 9. madde yazımız.
Kesinfiyat'ta süre uzatımı ve revize iş programı
Kesinfiyat'ta süre uzatımı bir Sözleşme Değişikliği olarak girilir ve revize program o kayıttan doğar:
- Süre uzatımı formunda "Sebep olan durumun ortaya çıktığı tarih" alanı vardır. İlanı 1 Eylül 2025 ve sonrası olan işte zorunludur, idari onay tarihinden sonra olamaz. Alan boş bırakılırsa süre hesabına girilen kalemlerin en erken tarihi kullanılır.
- Projede tescilli bir iş programı varsa, değişiklik onaylanınca revize sürüm taslak olarak kendiliğinden açılır. Plan Kesinfiyat'ın teslim partilerinden ürettiği plansa, sebep tarihinin ayından önceki aylar önceki tescilli sürümden aynen alınır; kalan tutar yeni bitişe kadar dağıtılır.
- Taslağın notunda dondurma sınırı yazar: "Dondurma sınırı: süre uzatımına sebep olan durumun tarihi … (10132 m.7/4) · öncesindeki aylar değişmedi." Sebep tarihi kayıtlı değilse sınır olarak değişikliğin yürürlük tarihi kullanılır ve not bunu söyler.
- Revize sürüm tescil edilince fiyat farkı bu sürümdeki gerçekleştirilmesi gereken aya göre hesaplanır. Tescilli revize programın gerisinde kalınan dönem m.7/(2)'nin düşük endeks kuralıyla hesaplanır.
Kontrol listesi: revize iş programınız m.7/4'e uygun mu?
- Süre uzatımı mücbir sebepten ya da idareden kaynaklanan gecikmeden mi verildi? Revize iş programı bu durumda düzenlenir.
- İhalenin ilan ya da duyuru tarihi 1 Eylül 2025 ve sonrası mı? Değilse geçmiş ödenek kuralı yoktur, önceki metin uygulanır.
- Uzatıma sebep olan durumun ortaya çıktığı tarihi belirlediniz mi? Sınır revizyon günü değil, bu tarihtir.
- Revize programda bu tarihten önceki aylık ödenek dağılımı ilk programla aynı mı?
- Bu tarihten itibaren kalan tutar uzatılan süreye göre yeniden dağıtıldı mı?
- Fiyat farkını her kalemin revize programdaki gerçekleştirilmesi gereken ayına göre hesaplıyor musunuz?
- Revize programa yüklenicinin kusuruyla uyulmayan aylarda gereken ay ile fiilî ayın endeksinden düşük olanı aldınız mı?
Kaynakça
- 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar, m.7 "İş programı ve ödenek dilimi" ve Geçici m.3. Karar 2013/5217, Resmî Gazete 31/8/2013, sayı 28751. Değişiklikler: Karar 2022/5202, Resmî Gazete 24/2/2022, sayı 31760 (yürürlük 26/3/2022) · Karar 2025/10132, Resmî Gazete 30/7/2025, sayı 32971 (m.4 ile 7/(4); yürürlük 1/9/2025). Resmî Gazete nüshaları: 31/8/2013 tarihli ilk metin (2013/5217 sayılı Karar) · 24/2/2022 değişikliği (5202 sayılı Karar) · 30/7/2025 değişikliği (10132 sayılı Karar).
- TÜİK, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, Eylül 2026 (Haber Bülteni 58034, 5/10/2026). Tablo: "Yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri", Genel sütunu (Haziran, Ağustos ve Eylül 2026).
- Bağlantılar ve erişim tarihi: 7/10/2026.
