Kesin teminat iadesi ne zaman yapılır? Yarısı geçici kabulde, kalanı kesin kabulde
Kesin teminat iadesi ne zaman yapılır? Yapım işlerinde yarısı geçici kabulde, kalanı ilişiksiz belgesi ve kesin kabulden sonra. Ek kesin teminat ve örnek.
المحتويات
Kesin teminat iadesi ne zaman yapılır? Yapım işlerinde iki aşamada: kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların yarısı, varsa eksik ve kusurlar giderilip geçici kabul tutanağı onaylandıktan sonra; kalanı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilip kesin kabul tutanağı onaylandıktan sonra yükleniciye iade edilir. İki aşamada da ön şart, taahhüdün sözleşmeye uygun yerine getirildiğinin ve yüklenicinin bu işten idareye borcu olmadığının tespitidir. Dayanak 4735 sayılı Kanunun 13. maddesidir.
Aşağıda maddenin lafzını, iki aşamanın şartlarını, ek kesin teminatı ve kesin kabule kadar ödenmeyen borcun nasıl mahsup edildiğini bir örnekle anlatıyoruz. İlişiksizlik belgesinin hangi yarı için arandığını ayrıca SGK ilişiksizlik belgesi yazımızda ele aldık.
Kesin teminat iadesi ne zaman yapılır? (4735 m.13)
Kesin teminatın geri verilmesi 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 13. maddesindedir. Birinci fıkra iadeyi ön şartlara ve yapım işlerinde iki aşamaya bağlar (4735 m.13/1):
Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların; a) Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı, b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı, yükleniciye iade edilir.
| aşama | şart | iade |
|---|---|---|
| Her iki aşamadan önce | Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanına uygun yerine getirildiğinin ve yüklenicinin bu işten idareye borcu olmadığının tespiti | — |
| Geçici kabul | Varsa eksik ve kusurlar giderilir, geçici kabul tutanağı onaylanır | yarısı |
| Kesin kabul | Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilir, kesin kabul tutanağı onaylanır | kalanı |
İade kuralı kesin teminatla birlikte "varsa ek kesin teminatlar"ı da kapsar: fiyat farkı ödemesiyle alınan ek kesin teminat da aynı iki aşamada, yarı yarıya geri verilir. Kesin teminatın dayanağını kesin teminatın dayanağı yazımızda, ek kesin teminatın nasıl alındığını ek kesin teminat yazımızda anlattık. Fıkranın (b) bendi yapım işleri dışındaki işler içindir: orada ilişiksiz belgesi her iadeden önce aranır; garanti süresi varsa yarısı önce, kalanı süre dolunca, yoksa tamamı iade edilir.
Örnek: kesin teminatın yarısı ve kalanı nasıl iade edilir?
Kesin kabule kadar ödenmeyen borçları maddenin ikinci fıkrası düzenler (4735 m.13/2):
Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir.
Örnek (kurgusal tutarlar). Bir yapım işinde 1.470.000 TL kesin teminat ve fiyat farkından 15.000 TL ek kesin teminat alınmış. Geçici kabulde idareye borç yok. Kesin kabul tarihine kadar yüklenicinin bu işten idareye 40.000 TL borcu doğuyor ve ödenmiyor:
| aşama | dayanak | tutar (TL) |
|---|---|---|
| Kesin teminat + ek kesin teminat | 1.485.000,00 | |
| Geçici kabul onayı: yarısının iadesi (735.000 + 7.500) | 4735 m.13/1-(a) | 742.500,00 |
| Kalan teminat | 742.500,00 | |
| Kesin kabule kadar ödenmeyen idare borcu: teminat paraya çevrilip mahsup | 4735 m.13/2 | 40.000,00 |
| Kesin kabul onayı ve ilişiksiz belgesinden sonra yükleniciye geri verilen | 4735 m.13/1-(a), m.13/2 | 702.500,00 |
Borç kesin kabulden önce ödenirse kalan 742.500,00 TL'nin tamamı iade edilir. Kesin teminat tutarını Kesin Teminat Hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.
Kesinfiyat'ta kesin teminat iadesi
Kesinfiyat iadeyi kendisi yapmaz; kabul onaylarında öneri üretir, iadeyi teminat ekranından kaydettirir:
- Teminat detayındaki "Kısmi İade" paneli iade tipini sorar: "Geçici kabul iadesi", "Kesin kabul kalan iadesi" ya da "Manuel / diğer".
- "Geçici kabul iadesi"nde onaylanmış bir geçici kabul tutanağı seçilmeden ekran kaydetmez; listede yalnız onaylı tutanaklar çıkar.
- Geçici kabul onaylanınca kesin ve ek kesin teminat için yarısının, kesin kabul onaylanınca kalanının iade önerisi bildirilir; iade otomatik yapılmaz.
- Kısmi iadeler kalan tutarı sıfırlayınca teminat tam iadeye geçer.
- Tam iadede projede onaylı ilişiksizlik belgesi kaydı yoksa ekran uyarır; iade engellenmez, kayda işlenir.
- Proje, aktif teminat kalmadıkça kapatılamaz.
Kontrol listesi: geçici ve kesin kabulde teminat iadesi
- Taahhüt sözleşmeye uygun yerine getirildi mi, yüklenicinin bu işten idareye borcu olmadığı tespit edildi mi? (4735 m.13/1)
- Geçici kabulden önce eksik ve kusurlar giderildi mi, geçici kabul tutanağı onaylandı mı?
- Yarı hesabına ek kesin teminatı da kattınız mı? Madde "kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların" der.
- Kalan yarı için Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirildi mi, kesin kabul tutanağı onaylandı mı?
- Kesin kabule kadar ödenmeyen idare ve SGK borçları ile ücretten yapılan vergi kesintileri teminattan mahsup edildi mi, kalanı yükleniciye geri verildi mi? (4735 m.13/2)
Kaynakça
- 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, m.13 "Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi". Fıkra sınırları resmî konsolide metnin Word nüshasından. Resmî konsolide metin, son değişiklik 7579 sayılı Kanun (yürürlük 22/5/2026): mevzuat.gov.tr nüshası.
- Bağlantılar ve erişim tarihi: 8/10/2026.
