4734 ve 4735 arasındaki fark nedir? Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu neyi düzenler
4734 sayılı Kanun ihalelerde uygulanacak esasları, 4735 sayılı Kanun bu ihalelerden doğan sözleşmeleri düzenler. Amaç, kapsam, ortak hükümler ve harita.
المحتويات
4734 ve 4735 arasındaki fark nedir? 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirler. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu (kısaca KİSK) ise bu kanuna göre yapılan ihalelere ilişkin sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanmasının esas ve usullerini belirler (iki kanunun 1. maddeleri). Kısaca 4734 ihaleyi, 4735 ihaleden doğan sözleşmeyi düzenler. 4735 kendi tanımını yapmaz, 4734'teki tanımları kullanır (m.3).
Aşağıda iki kanunun amaç ve kapsam maddelerini yan yana koyuyor, 4735'in 4734'e bağlandığı yerleri ve 4735'in madde haritasını veriyoruz. Haritadaki maddelerin bir kısmını ayrı yazılarda ayrıntılı anlattık.
4734 ile 4735 arasındaki fark nedir?
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun amacı (m.1):
Bu Kanunun amacı, kamu hukukuna tâbi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemektir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun amacı (m.1):
Bu Kanunun amacı, Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihalelere ilişkin sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili esas ve usulleri belirlemektir.
Kapsam maddeleri aynı ayrımı sürdürür. 4734 m.2 ihaleleri sayar:
Aşağıda belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri bu Kanun hükümlerine göre yürütülür:
Ardından gelen (a)–(e) bentleri bu idareleri sayar; ikinci fıkra bazı banka ve şirketleri kapsam dışında bırakır. 4735 m.2 ise sözleşmelere bakar:
Bu Kanun, Kamu İhale Kanununa tabi kurum ve kuruluşlar tarafından söz konusu Kanun hükümlerine göre yapılan ihaleler sonucunda düzenlenen sözleşmeleri kapsar.
| 4734 Kamu İhale Kanunu | 4735 Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu | |
|---|---|---|
| Amaç (m.1) | İhalelerde uygulanacak esas ve usuller | 4734'e göre yapılan ihalelere ilişkin sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanmasına ilişkin esas ve usuller |
| Kapsam (m.2) | Sayılan idarelerin mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri | 4734'e tabi kurum ve kuruluşlarca 4734'e göre yapılan ihaleler sonucunda düzenlenen sözleşmeler |
| Tanımlar | — | Kendi tanımını yapmaz: 4734'teki tanımlar geçerlidir (m.3) |
| Kabul ve yayım | Kabul 4/1/2002 · Resmî Gazete 22/1/2002, sayı 24648 | Kabul 5/1/2002 · Resmî Gazete 22/1/2002, sayı 24648 · yürürlük 1/1/2003 (m.40) |
4735 nerede 4734'e bağlanır?
İki kanun aynı Resmî Gazete'de yayımlandı ve 4735 birçok yerde 4734'e atıf yapar:
| 4735 | ne der |
|---|---|
| m.2 Kapsam | Sözleşmeler 4734'e göre yapılan ihaleler sonucunda düzenlenir. |
| m.3 Tanımlar | 4734'teki tanımlar geçerlidir. |
| m.4 İlkeler | Sözleşmede ihale dokümanındaki şartlara aykırı hükme yer verilemez. |
| m.6 Sözleşme türleri | Madde "Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihaleler sonucunda" diye başlar ve hangi türde sözleşme düzenleneceğini sayar (sözleşme türleri yazısı). |
| m.21 Fesih | Yüklenicinin ihale sürecinde 4734'e göre yasak fiil veya davranışta bulunduğu sözleşmeden sonra anlaşılırsa teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilir; ikinci fıkra bazı hallerde işin tamamlattırılmasına izin verir (fesih yazısı). |
| m.35 Teminat | 4735'te hüküm bulunmayan hallerde 4734'ün teminatlara ilişkin hükümleri uygulanır. |
| m.39 Uygulanmayacak hükümler | 4734'e göre yapılan ihalelere ilişkin sözleşmelerde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz. |
Teminat bu bağın en somut örneğidir. Kesin teminat sözleşmeden önce, 4734'e göre alınır (m.43, birinci fıkra):
Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır.
4735 ise ek kesin teminatı (m.12), kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesini (m.13) ve iade edilemeyen teminatları (m.14) düzenler. Kesin teminatın dayanağını kesin teminat dayanağı yazısında anlattık.
4735 sayılı Kanun neyi düzenler? Madde haritası
4735 beş kısım, 41 madde, iki ek madde ve yedi geçici maddeden oluşur. Tablodaki başlıklar kanunun kendi başlıklarıdır:
| kısım ve bölüm | maddeler | yazılarımız |
|---|---|---|
| Birinci Kısım · Genel Hükümler — Amaç, Kapsam, Tanımlar ve İlkeler | 1–4 | m.4: sözleşme değişikliği |
| Birinci Kısım · Genel Hükümler — Sözleşmelerin Düzenlenmesi | 5–7 | m.6: sözleşme türleri |
| İkinci Kısım · Sözleşmenin Uygulanması — Fiyat Farkı, Sigorta, Mücbir Sebepler, Denetim, Muayene ve Kabul İşlemleri | 8–11 | m.8: fiyat farkı kuralları · m.9: sigorta · m.10: mücbir sebepler · m.11: muayene ve kabul |
| İkinci Kısım · Sözleşmenin Uygulanması — Kesin Teminata İlişkin Hükümler | 12–14 | m.12: ek kesin teminat · m.13: teminat iadesi, SGK ilişiksizlik belgesi |
| İkinci Kısım · Sözleşmenin Uygulanması — Sözleşmede Değişiklik, Sözleşmenin Devri ve Feshi | 15–24 | m.15: sözleşme değişikliği · m.19–22: fesih · m.23: mücbir sebeple fesih · m.24: iş artışı |
| Üçüncü Kısım · Yasaklar ve Sorumluluklar | 25–34 | — |
| Dördüncü Kısım · Çeşitli Hükümler | 35–38 | m.35: kesin teminat dayanağı |
| Beşinci Kısım · Son Hükümler | 39–41 · Ek m.1–2 · Geçici m.1–7 | — |
Kanunun kendi yürürlük maddesi:
Bu Kanun 1.1.2003 tarihinde yürürlüğe girer.
Sözleşmenin ilkeleri: ihale dokümanı, değişiklik yasağı ve eşitlik (4735 m.4)
4735'in dördüncü maddesi sözleşmenin üç ilkesini koyar:
Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez.
Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez.
Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.
Kanunda hangi hallerde değişiklik yapılabildiğini sözleşme değişikliği yazısında anlattık. Sözleşmenin kendisi tip sözleşmeye dayanır (m.5, ikinci fıkra):
İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir. Mal ve hizmet alımlarında, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.
4735'te hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu (m.36), tebliğlerde Tebligat Kanunu (m.37) hükümleri uygulanır. Kanunun kendi hükümlerinde değişiklik ise ancak bu kanuna hüküm eklenerek ya da bu kanunda değişiklik yapılarak düzenlenir (m.38).
Kontrol listesi: sorunuz hangi kanunun konusu?
- Sorunuz ihalenin kendisine mi, ihaleden doğan sözleşmenin düzenlenmesine ve uygulanmasına mı ilişkin? İlki 4734'ün, ikincisi 4735'in konusudur. (iki kanunun m.1'i)
- Bir terimin anlamını mı arıyorsunuz? 4735 kendi tanımını yapmaz; 4734'teki tanıma bakın. (4735 m.3)
- Sözleşmede ihale dokümanına aykırı bir hüküm var mı? (4735 m.4)
- Yapılmak istenen değişiklik kanunda sayılan hallerden biri mi? (4735 m.4, m.15, m.24)
- Sözleşme tip sözleşme esas alınarak mı düzenlendi? (4735 m.5)
- Teminatla ilgili sorunuzda önce 4735'e, hüküm yoksa 4734'ün teminat hükümlerine baktınız mı? Kesin teminat 4734 m.43'tedir. (4735 m.35)
- 4735'te hüküm bulunmayan bir konuda Borçlar Kanunu'na, tebligatta Tebligat Kanunu'na baktınız mı? (4735 m.36, m.37)
Kaynakça
- 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, kabul 5/1/2002, Resmî Gazete 22/1/2002, sayı 24648; m.1–6, m.21, m.35–40 ve kısım ve bölüm başlıkları. m.5'in ikinci fıkrası 20/11/2008 tarihli 5812 sayılı Kanunla değişti. Resmî konsolide metin, son değişiklik 7579 sayılı Kanun (yürürlük 22/5/2026): mevzuat.gov.tr nüshası.
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, kabul 4/1/2002, Resmî Gazete 22/1/2002, sayı 24648; m.1, m.2 ve m.43'ün birinci fıkrası. Resmî konsolide metin (eşik tutarları 2026/1 Tebliği'ne kadar işlenmiş): mevzuat.gov.tr nüshası.
- Fıkra sınırları iki kanunun resmî konsolide metinlerinin Word nüshalarından; iki metin 16/10/2026'da mevzuat.gov.tr'deki nüshalarla karşılaştırıldı.
- Bağlantılar ve erişim tarihi: 16/10/2026.
