4735 sayılı Kanun 14. madde: iade edilemeyen kesin teminat iki yıl sonra ne olur?
Kesin kabul onayından sonra iki yıl içinde talep edilmeyen kesin teminat mektubu hükümsüz kalır; diğer teminatlar Hazineye gelir kaydedilir. Örnek takvim.
Contents
4735 sayılı Kanun 14. maddesi, iade edilemeyen teminatları düzenler: yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından itibaren iki yıl içinde, idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmediği için iade edilemeyen kesin teminat mektubu hükümsüz kalır ve bankasına iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir. Kural, 13. maddeye göre mahsup gerekmeyen hallerde işler. Bu yazıda maddenin lafzını, mahsupla ilişkisini, örnek bir takvimi ve bir kontrol listesini bulacaksınız.
4735 sayılı Kanun 14. madde ne diyor? İade edilemeyen teminatlar
Maddenin resmî başlığı "İade edilemeyen teminatlar"dır ve madde tek fıkradır:
13 üncü maddeye göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir.
Madde şu unsurlardan kurulur:
| Unsur | Lafızdaki karşılığı |
|---|---|
| Ön şart | "13 üncü maddeye göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde" |
| Başlangıç (yapım işleri) | "kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından" |
| Başlangıç (diğer işler) | "işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden" |
| Süre ve uyarı | "iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi" |
| Teminat mektubu | "hükümsüz kalır ve bankasına iade edilir" |
| Diğer teminatlar | "sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir" |
Mahsup ne zaman gerekir? 13. maddenin ikinci fıkrası
14. madde, 13. maddeye göre mahsup gerekmeyen hallerde uygulanır. Mahsubun ne zaman gerektiğini 13. maddenin ikinci fıkrası söyler:
Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir.
Yüklenicinin bu işten idareye ya da Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ve ücretlerden yapılan vergi kesintileri yapım işinde kesin kabul tarihine kadar ödenmemişse, kesin teminat paraya çevrilerek bu borçlara mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir. 14. madde ise mahsubun gerekmediği, teminatın talep edilmediği için iade edilemediği durumu düzenler.
Mahsup gerekmeyen yapım işinde teminat iki aşamada iade edilir: yarısı geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra, kalanı Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilip kesin kabul tutanağı onaylandıktan sonra (m.13/(a)). Ayrıntısı kesin teminat iadesi yazımızda, belge için SGK ilişiksizlik belgesi yazımızda.
Örnek: kalan teminat iki yıl içinde alınmazsa
Aşağıdaki iş kurgusaldır. Kesin teminat 1.470.000,00 TL'dir; dayanağı ve oranı kesin teminatın dayanağı yazımızda. Yüklenicinin bu işten borcu yoktur, bu yüzden 13. maddeye göre mahsup gerekmez.
| Olay | Tarih | Teminat | Hükümdeki yeri |
|---|---|---|---|
| Geçici kabul tutanağının onayı | 20.12.2027 | Yarısı, 735.000,00 TL iade edildi. | m.13/(a) |
| Kesin hesabın ve kesin kabul tutanağının onayı | 05.01.2029 | Kalan 735.000,00 TL idarede. | m.14: iki yıl buradan sayılır. |
| İdarenin yazılı uyarısı | 01.03.2029 | Yüklenici teminatı talep etmedi. | m.14: "idarenin yazılı uyarısına rağmen" |
| İki yılın sonu | 05.01.2031 | Kalan 735.000,00 TL | Sonuç teminatın türüne bağlıdır (aşağıda). |
Örnekte kesin hesap ile kesin kabul tutanağı aynı gün onaylandı. m.14 iki yılın hangi gün dolduğunu ayrıca söylemez; örnekteki 05.01.2031, onay tarihinin iki yıl sonraki aynı günüdür.
| Kalan teminat (735.000,00 TL) | İki yılın sonunda (m.14) |
|---|---|
| Kesin teminat mektubu | Hükümsüz kalır ve bankasına iade edilir. |
| Teminat mektubu dışındaki teminat | Sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir. |
Kesin kabulden sonra iade edilecek kalanı kendi rakamlarınızla görmek için Kesin Teminat Hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Teminatın gelir kaydedildiği tek yol bu değildir: sözleşmenin feshinde kesin teminatın gelir kaydı 19–22. maddelerde ayrıca düzenlenir; ayrıntısı fesih ve teminatın gelir kaydı yazımızda.
Kontrol listesi: iade edilemeyen teminat için iki yılı izliyor musunuz?
- Kesin hesabın ve kesin kabul tutanağının onay tarihlerini not ettiniz mi? Yapım işinde iki yıl bu onaydan sayılır.
- Yüklenicinin bu işten borcu var mı? Varsa önce 13. maddeye göre mahsup yapılır; 14. madde mahsup gerekmeyen hallerde işler.
- İdare tarafındaysanız: yükleniciye teminatını alması için yazılı uyarı gönderdiniz mi? Madde "idarenin yazılı uyarısına rağmen" der.
- Yüklenici tarafındaysanız: kalan teminat için ilişiksiz belgesini getirip iadeyi talep ettiniz mi? (m.13/(a))
- Teminatınız mektup mu, başka bir değer mi? Mektup hükümsüz kalıp bankasına döner; öteki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir.
Kaynakça
- 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, m.14 "İade edilemeyen teminatlar"; m.13 "Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi" (ikinci fıkra ve (a) bendi); sözleşmenin feshinde gelir kaydı için m.19–22 (yalnız atıf). Fıkra sınırları resmî konsolide metnin Word nüshasından. Resmî konsolide metin, son değişiklik 7579 sayılı Kanun (yürürlük 22/5/2026): mevzuat.gov.tr nüshası.
- Bağlantılar ve erişim tarihi: 17/10/2026.
