İhale sözleşmesi devredilebilir mi? Devrin şartları ve üç yıllık yasak (4735 m.16)
İhale sözleşmesi zorunlu hallerde, ihale yetkilisinin yazılı izniyle devredilebilir; sonraki üç yıl aynı yüklenici başka sözleşme devredemez, devralamaz.
Contents
İhale sözleşmesi devredilebilir mi? Evet, ama yalnız zorunlu hallerde ve ihale yetkilisinin yazılı izniyle; devralanda ilk ihaledeki şartlar aranır (4735 sayılı Kanun m.16). İsim ve statü değişikliği gereği yapılan devirler hariç, bir sözleşmenin devredildiği tarihi takip eden üç yıl içinde aynı yüklenici başka bir sözleşme devredemez ya da devralamaz. İzinsiz ya da bu süre içinde yapılan devirde sözleşme feshedilir.
Aşağıda 16. maddenin tam metnini, devrin dört kuralını ve yüklenicinin ölümü, iflası ya da ortak girişimde bir ortağın durumunu düzenleyen 17. ve 18. maddeleri anlatıyoruz.
İhale sözleşmesi devredilebilir mi? (4735 m.16)
Maddenin tam metni:
Sözleşme, zorunlu hallerde ihale yetkilisinin yazılı izni ile başkasına devredilebilir. Ancak, devir alacaklarda ilk ihaledeki şartların aranması zorunludur. Ayrıca, isim ve statü değişikliği gereği yapılan devirler hariç olmak üzere, bir sözleşmenin devredildiği tarihi takibeden üç yıl içinde aynı yüklenici tarafından başka bir sözleşme devredilemez veya devir alınamaz. İzinsiz devredilen veya devir alınan veya bir sözleşmenin devredildiği tarihi takibeden üç yıl içinde devredilen veya devir alınan sözleşmeler feshedilerek, devreden ve devir alanlar hakkında 20, 22 ve 26 ncı madde hükümleri uygulanır.
Madde tek fıkradır ve dört kural koyar:
| kural | ne der |
|---|---|
| Devrin şartı | Sözleşme ancak zorunlu hallerde, ihale yetkilisinin yazılı izniyle başkasına devredilebilir. |
| Devralan | Devralanda ilk ihaledeki şartların aranması zorunludur. |
| Üç yıllık yasak | İsim ve statü değişikliği gereği yapılan devirler hariç, bir sözleşmenin devredildiği tarihi takip eden üç yıl içinde aynı yüklenici başka bir sözleşme devredemez veya devralamaz. |
| Yaptırım | İzinsiz devredilen ya da devralınan, veya üç yıl içinde devredilen ya da devralınan sözleşmeler feshedilir; devreden ve devralan hakkında 20, 22 ve 26. madde hükümleri uygulanır. |
Kanun "zorunlu hal"i bu maddede saymaz. 20. ve 22. maddelerdeki fesih ve teminatın gelir kaydı sonuçlarını fesih yazısında anlattık; 26. madde ihalelere katılmaktan yasaklamadır.
Üç yıllık devir yasağı nasıl sayılır?
Süre, sözleşmenin devredildiği tarihi takip eden üç yıldır. Kurgusal bir örnek; sayım bu örneğin varsayımıdır (devir günü sayılmaz):
| olay | tarih | sonuç |
|---|---|---|
| Sözleşme, ihale yetkilisinin yazılı izniyle devredildi | 10 Mart 2026 | Üç yıllık süre başlar. |
| Aynı yüklenici başka bir sözleşmeyi devretmek ya da devralmak istiyor | 1 Eylül 2027 | Süre dolmadı: devir yapılamaz; yapılırsa sözleşme feshedilir. |
| Yüklenicinin unvanı değişti, sözleşme bu yüzden yeni unvana devredilecek | 1 Eylül 2027 | İsim ve statü değişikliği gereği yapılan devirler yasağın dışındadır. |
| Üç yıllık süre doldu | 10 Mart 2029 | Yasak sona erer; yeni devir yine zorunlu hal ve yazılı izin ister. |
Kanun yasağı "aynı yüklenici" için koyar; yaptırım cümlesi ise hem devredeni hem devralanı anar.
Yüklenicinin ölümü, iflası ve ortak girişim (4735 m.17, m.18)
Devrin ikinci yolu yüklenicinin ölümüdür. 17. maddenin (a) bendi:
a) Yüklenicinin ölümü halinde, sözleşme feshedilmek suretiyle hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilerek kesin teminatları ve varsa diğer alacakları varislerine verilir. Ancak, aynı şartları taşıyan ve talepte bulunan varislere idarenin uygun görmesi halinde, ölüm tarihini izleyen otuz gün içinde varsa ek teminatlar dahil taahhüdün tamamı için gerekli kesin teminatı vermeleri şartıyla sözleşme devredilebilir.
Diğer haller kısaca şöyledir:
| hal | sonuç |
|---|---|
| İflas (m.17/b) | Sözleşme feshedilir; yasaklama hariç 20 ve 22. maddelere göre işlem yapılır. |
| Ağır hastalık, tutukluluk ya da özgürlüğü kısıtlayıcı bir cezaya mahkumiyet (m.17/c) | Durumun oluşunu izleyen otuz gün içinde yüklenicinin teklif edeceği ve idarenin kabul edeceği bir vekil tayin edilirse taahhüde devam edilebilir; yüklenici vekil tayin edecek durumda değilse aynı sürede yasal temsilci tayini istenebilir. Bunlar olmazsa sözleşme feshedilir, yasaklama hariç 20 ve 22. maddeler uygulanır. |
| Ortak girişimde bir ortak (m.18) | Ortaklardan birinin ölümü, iflası, ağır hastalığı, tutukluluğu, mahkumiyeti ya da dağılması sözleşmenin devamına engel olmaz; ortak pilot ya da koordinatör ortak değilse diğer ortaklar onun sorumluluklarını teminat dahil üstlenir. Pilot ya da koordinatör ortakta sözleşme feshedilir: ölüm dışındaki hallerde yasaklama hariç 20 ve 22. maddeler uygulanır, ölümde yapılmış işler tasfiye edilip kesin teminat iade edilir. Otuz gün içinde diğer ortakların teklifi ve idarenin uygun görmesiyle, pilot ya da koordinatör ortağın sorumluluklarını teminat dahil üstlenmeleri kaydıyla sözleşme yenilenerek işe devam edilebilir. |
İşin tasfiyesinde teminatın iadesini mücbir sebeple fesih ve tasfiye yazısında anlattık.
Kontrol listesi: sözleşme devrinden önce
- Devir zorunlu bir halden mi kaynaklanıyor? (m.16)
- İhale yetkilisinin yazılı izni alındı mı? (m.16)
- Devralan, ilk ihaledeki şartları taşıyor mu? (m.16)
- Aynı yüklenici son üç yıl içinde başka bir sözleşme devretti ya da devraldı mı? Devir isim veya statü değişikliği gereği mi? (m.16)
- Yüklenici öldüyse: varisler ölüm tarihini izleyen otuz gün içinde, varsa ek teminatlar dahil, taahhüdün tamamı için kesin teminatı verdi mi; idare uygun gördü mü? (m.17/a)
- Ağır hastalık, tutukluluk ya da mahkumiyette otuz gün içinde vekil tayin edildi mi? (m.17/c)
- Ortak girişimde etkilenen ortak pilot ya da koordinatör ortak mı? (m.18)
Kaynakça
- 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, kabul 5/1/2002, Resmî Gazete 22/1/2002, sayı 24648; m.16 "Sözleşmenin devri", m.17 "Yüklenicinin ölümü, iflası, ağır hastalığı, tutukluluğu veya mahkumiyeti", m.18. m.18'de geçen "pilot" ibareleri 30/7/2003 tarihli ve 4964 sayılı Kanunun 45. maddesiyle "pilot veya koordinatör" oldu (resmî metnin dipnotu). Resmî konsolide metin, son değişiklik 7579 sayılı Kanun (yürürlük 22/5/2026): mevzuat.gov.tr nüshası. Fıkra ve bent sınırları resmî metnin Word nüshasından.
- Bağlantılar ve erişim tarihi: 16/10/2026.
